Мазмұнды Көшіру

https://www.nvrislam.net/index.php?j=kz&post=8813
Сұхбат: әдеп-ибаға көңіл бөлмейтін қоғам жақсы қоғам болмайды (2026.05.16 / Хижри 1447-жыл 29-Зұл-Қадах)
Исламбол (Станбул), Түркия.

Әс-сәламу Әлейкум уа Рахматуллахи уа Баракатуху.
Ағузубиллаһи Минаш-шайтанир ражим, Бисмиллахир Рахманир Рахим.
Уа с-салату уас-Саламу ғалә Расулина Мұхамадин Сәйидил-Ауалина уал-Ақирин, Мәдәт я РасулАллаһ, Мәдәт я Сәдәти Әсхаби Расулилаһ, Мәдәт я Машайқина, Дәстүр Мәуләнә Шайық Абдуллаһ әл-Фәйз әд-Дағыстани, Шайық Мұхаммад Назым әл-Хаққани, Мәдәт. Тәриқатуна әс-Сұхбах уал-Қайру фил-Жәмиях.

(Akbaba Dergah, Istanbul, Turkiye, 2026) Бисмиллахир рахманир рахим, «وَأَحْسِنُوٓا۟ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُحْسِنِينَ», яғни, «және жақсылық істеңдер, расында, Алла жақсылық істеушіні сүйеді», құран 2інші сүре 195інші аят, садақаллахулғазим. «Әр нәрсені ең жақсы жолмен істеңдер» дейді, Алла Әззә уә-Жәллә, себебі, Ол жақсы амал істеушілерді сүйеді. Сопылық тәриқат исламның ең әдемі жақтарын үйретеді, ал Алла Әззә уә-Жәлләмен пайғамбарымыз ﷺның жолына еретіндер, сопылық тәриқаттың жолына еретіндер, жақсы адамдарға өзгеріп, әдемі жамағат, тамаша қоғам жасайды. Ол жол - әдеп-ибаның жолы, бұрынғы кездерде әдеп әр жерде үйретілетін еді, мейлі мектепте, мейлі сыртта болсын, солай болатын. Ал қазір әдепсіздікпен мөралсыздыққа тәрбиелейді. Бұрын, «әдаб әл-муашара», яғни, «әдептілік мөралдары» деген сияқты сабақтар болушы еді, онда олар қалай әдепті болуды, мөралды болуды үйрететін, онда қалай істеу, қалай отыру, қалай тұруға дейін үйретілетін.

Қазір, олар жоқ болды, бірақ ол тек сопылық тәриқатта ғана сақталынып қалды, тіпті ол бір жақта қалып, адамдар ойына не келсе, сол бойынша іс қылатын болды. Ал адамдар қалай мәміле жасауды, не істеуді, не істемеуді, қалай отырып-тұруды, қалай барып-келуді, не рұхсат, не рұхсат емес сияқтыларды үйренуі керек. Алла Әззә уә-Жәллә осылардың барлығын пайғамбарымыз ﷺға үйретті, одан ол оларды өзінің үмбетіне үйретті, ал осыбір әдемі жолда құлшылық ету ғана емес, ақылдасу да маңызды. Егер іс-амал, мінез-құлық, хәл-күйіміз пайғамбарымыз ﷺның сүннетіне сай келсе, онда адамдар арасында әдемілік орнап, Алла Әззә уә-Жәллә оларға сауап береді, және олар сол сый-сауаптарына жетер.

Қазір адамдар «сыпайылық» жәйлы айтады, ал сыпайылық аты айтып тұрғандай, ұлықтықты білдіреді, егер адам әдеп және сыпайылықпен мінез көрсетсе, олар өздерінің хәлімен дәрежесін көтеріп, Алла қасында ұлық жанға өзгереді. Ал егер онда әдеп болмаса, оған көңіл бөлмесе, қалай отырып тұруға ден қоймаса, өз ойлары бойынша іс қылса, жұрт оларды құрметтемейтін болады. Оларды ұнатпайтын болады, оларды сүймейді, тіпті олар оларды жек көруі мүмкін, сондықтан, адам сақ болуы керек. Ал «әдаб әл-муашара», яғни әдеп-мөрал ұялатын нәрсе емес, бірақ бүгінгінің адамдары оны ұят нәрсе санайды. Олар адамдарға, «өз қалағаныңша іс қыл, басқаға қарама, ешкімді сыйлама, құрметтеме, абырой берме, өз қалағаныңша істей бер» деп, кеңес айтады. Міне бұл олардың үйретіп жүргендері, олар осылай үйретер, бұл әдаб әл-муашара емес, демек, әдепсіз болу жақсы нәрсе емес, Алла ﷻ бізді панасына алғай.

Осы заманның адамдары мүлдем бөлек хәлде жүр, ал қариялар кетті, жоқ болды, ертеде құрмет, махаббат, байланыс болушы еді, ал қазір ешкім бұлардың құнын білмейтін болды. Олар одан махрұм қалып қана қойған жоқ, бірақ олар оның керісін істейтін болып алды, сол үшін де бұнда тыныштық жоғалды, адамдар арасында махаббат, мейірім қалмады, және бір түрлі жаман өмір дағдысымен қитұрқы өмір сүру сорабы пайда болды. Алайда, әдемі қоғам, әдемі жамағат әдаб әл-муашара арқылы, яғни әдеп-иба арқылы, адамдарға жақсы мәміледе болу арқылы қалыптасады. Алла ﷻ адамдарды туралыққа бастағай, олар жақсы нәрселер үйренгей, иншалла. Ал жақсылық-игілік болса, сопылық тәриқаттың жолы арқылы келеді, иншалла. Алла ﷻ барлығымызға жәрдем еткей.

- УәминАллаһиТауфиқ, әл-Фатиха.
- Әулие Сопы Маулана Шайық Мехмет Әділ әр-Раббани Хазірет, Нақышбанд Тәриқатының 41інші Әулие пір Шайығы

#ислам #әулие #жүрек #қазақ #сопылық
nvrislam.net
instagram.com/nvrislami



سۇحبات: ادەپ-يباعا كوڭىل بولمەيتىن قوعام جاقسى قوعام بولمايدى (2026.05.16 / حيجري 1447-جىل 29-زۇل-قاداح)
يسلامبول (ستانبۋل)، تۇركيا.

ءاس-ءسالامۋ الەيكۋم ۋا راحماتۋللاحي ۋا باراكاتۋحۋ.
اعۋزۋبيللاھي ميناش-شايتانير راجيم، بيسميللاحير راحمانير راحيم.
ۋا س-سالاتۋ ۋاس-سالامۋ ءعالا راسۋلينا مۇحامادين ءسايديل-اۋالينا ۋال-اقيرين، ءمادات يا راسۋلاللاھ، ءمادات يا ءساداتي ءاسحابي راسۋليلاھ، ءمادات يا ماشايقينا، ءداستۇر ءماۋلانا شايىق ابدۋللاھ ءال-ءفايز ءاد-داعىستاني، شايىق مۇحامماد نازىم ءال-حاققاني، ءمادات. ءتاريقاتۋنا ءاس-سۇحباح ۋال-قايرۋ فيل-ءجامياح.

(Akbaba Dergah، Istanbul، Turkiye، 2026) بيسميللاحير راحمانير راحيم، «وَأَحْسِنُوٓا۟ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُحْسِنِينَ»، ياعني، «جانە جاقسىلىق ىستەڭدەر، راسىندا، اللا جاقسىلىق ىستەۋشىنى سۇيەدى»، قۇران 2ءىنشى سۇرە 195ءىنشى ايات، ساداقاللاحۋلعازيم. «ءار نارسەنى ەڭ جاقسى جولمەن ىستەڭدەر» دەيدى، اللا ءاززا ءۋا-ءجاللا، سەبەبى، ول جاقسى امال ىستەۋشىلەردى سۇيەدى. سوپىلىق ءتاريقات يسلامنىڭ ەڭ ادەمى جاقتارىن ۇيرەتەدى، ال اللا ءاززا ءۋا-جاللامەن پايعامبارىمىز ﷺنىڭ جولىنا ەرەتىندەر، سوپىلىق ءتاريقاتتىڭ جولىنا ەرەتىندەر، جاقسى ادامدارعا وزگەرىپ، ادەمى جاماعات، تاماشا قوعام جاسايدى. ول جول - ادەپ-يبانىڭ جولى، بۇرىنعى كەزدەردە ادەپ ءار جەردە ۇيرەتىلەتىن ەدى، مەيلى مەكتەپتە، مەيلى سىرتتا بولسىن، سولاي بولاتىن. ال ءقازىر ادەپسىزدىكپەن ءمورالسىزدىققا تاربيەلەيدى. بۇرىن، «ءاداب ءال-مۋاشارا»، ياعني، «ادەپتىلىك ءمورالدارى» دەگەن سياقتى ساباقتار بولۋشى ەدى، وندا ولار قالاي ادەپتى بولۋدى، ءمورالدى بولۋدى ۇيرەتەتىن، وندا قالاي ىستەۋ، قالاي وتىرۋ، قالاي تۇرۋعا دەيىن ۇيرەتىلەتىن.

ءقازىر، ولار جوق بولدى، ءبىراق ول تەك سوپىلىق ءتاريقاتتا عانا ساقتالىنىپ قالدى، ءتىپتى ول ءبىر جاقتا قالىپ، ادامدار ويىنا نە كەلسە، سول بويىنشا ءىس قىلاتىن بولدى. ال ادامدار قالاي مامىلە جاساۋدى، نە ىستەۋدى، نە ىستەمەۋدى، قالاي وتىرىپ-تۇرۋدى، قالاي بارىپ-كەلۋدى، نە رۇحسات، نە رۇحسات ەمەس سياقتىلاردى ۇيرەنۋى كەرەك. اللا ءاززا ءۋا-ءجاللا وسىلاردىڭ بارلىعىن پايعامبارىمىز ﷺعا ۇيرەتتى، ودان ول ولاردى ءوزىنىڭ ۇمبەتىنە ۇيرەتتى، ال ءوسىبىر ادەمى جولدا قۇلشىلىق ەتۋ عانا ەمەس، اقىلداسۋ دا ماڭىزدى. ەگەر ءىس-امال، مىنەز-قۇلىق، ءحال-كۇيىمىز پايعامبارىمىز ﷺنىڭ سۇننەتىنە ساي كەلسە، وندا ادامدار اراسىندا ادەمىلىك ورناپ، اللا ءاززا ءۋا-ءجاللا ولارعا ساۋاپ بەرەدى، جانە ولار سول سىي-ساۋاپتارىنا جەتەر.

ءقازىر ادامدار «سىپايىلىق» ءجايلى ايتادى، ال سىپايىلىق اتى ايتىپ تۇرعانداي، ۇلىقتىقتى بىلدىرەدى، ەگەر ادام ادەپ جانە سىپايىلىقپەن مىنەز كورسەتسە، ولار وزدەرىنىڭ حالىمەن دارەجەسىن كوتەرىپ، اللا قاسىندا ۇلىق جانعا وزگەرەدى. ال ەگەر وندا ادەپ بولماسا، وعان كوڭىل بولمەسە، قالاي وتىرىپ تۇرۋعا دەن قويماسا، ءوز ويلارى بويىنشا ءىس قىلسا، جۇرت ولاردى قۇرمەتتەمەيتىن بولادى. ولاردى ۇناتپايتىن بولادى، ولاردى سۇيمەيدى، ءتىپتى ولار ولاردى جەك كورۋى مۇمكىن، سوندىقتان، ادام ساق بولۋى كەرەك. ال «ءاداب ءال-مۋاشارا»، ياعني ادەپ-ءمورال ۇيالاتىن نارسە ەمەس، ءبىراق بۇگىنگىنىڭ ادامدارى ونى ۇيات نارسە سانايدى. ولار ادامدارعا، «ءوز قالاعانىڭشا ءىس قىل، باسقاعا قاراما، ەشكىمدى سىيلاما، قۇرمەتتەمە، ابىروي بەرمە، ءوز قالاعانىڭشا ىستەي بەر» دەپ، كەڭەس ايتادى. مىنە بۇل ولاردىڭ ۇيرەتىپ جۇرگەندەرى، ولار وسىلاي ۇيرەتەر، بۇل ءاداب ءال-مۋاشارا ەمەس، دەمەك، ادەپسىز بولۋ جاقسى نارسە ەمەس، اللا ﷻ ءبىزدى پاناسىنا العاي.

وسى زاماننىڭ ادامدارى مۇلدەم بولەك حالدە ءجۇر، ال قاريالار كەتتى، جوق بولدى، ەرتەدە قۇرمەت، ماحاببات، بايلانىس بولۋشى ەدى، ال ءقازىر ەشكىم بۇلاردىڭ قۇنىن بىلمەيتىن بولدى. ولار ودان ماحرۇم قالىپ قانا قويعان جوق، ءبىراق ولار ونىڭ كەرىسىن ىستەيتىن بولىپ الدى، سول ءۇشىن دە بۇندا تىنىشتىق جوعالدى، ادامدار اراسىندا ماحاببات، مەيىرىم قالمادى، جانە ءبىر ءتۇرلى جامان ءومىر داعدىسىمەن قيتۇرقى ءومىر ءسۇرۋ سورابى پايدا بولدى. الايدا، ادەمى قوعام، ادەمى جاماعات ءاداب ءال-مۋاشارا ارقىلى، ياعني ادەپ-يبا ارقىلى، ادامدارعا جاقسى مامىلەدە بولۋ ارقىلى قالىپتاسادى. اللا ﷻ ادامداردى تۋرالىققا باستاعاي، ولار جاقسى نارسەلەر ۇيرەنگەي، ينشاللا. ال جاقسىلىق-يگىلىك بولسا، سوپىلىق ءتاريقاتتىڭ جولى ارقىلى كەلەدى، ينشاللا. اللا ﷻ بارلىعىمىزعا جاردەم ەتكەي.

- ءۋاميناللاھيتاۋفيق، ءال-فاتيحا.
- اۋليە سوپى ماۋلانا شايىق مەحمەت ءادىل ءار-رابباني حازىرەت، ناقىشباند ءتاريقاتىنىڭ 41ءىنشى اۋليە ءپىر شايىعى

#يسلام #اۋليە #جۇرەك #قازاق #سوپىلىق
nvrislam.net
instagram.com/nvrislami
Сілтеме: https://www.nvrislam.net/index.php?j=kz&post=8813